بلانسبت شما گاو، غذایی که یک بار جویده و خورده است را از سیرابی مجدد وارد دهان میکند، آن را دوباره میجود و قورت میدهد. به این کار «نشخوار» میگویند.
اشرف مخلوقات با فکرش چنین میکند. اتفاقی که یک بار رخ داده و به آن فکر کرده را دوباره بررسی میکند، برای هزارمین بار به اشتباهی که مرتکب شده فکر میکند و آیندهای که نگران آن است را برای صدمین بار از ذهن میگذراند. این همان نشخوار فکری است که میخواهیم در این مقاله به آن بپردازیم.
اغلب افراد فکر میکنند که نشخوار فکری به معنای زیاد فکر کردن است. اصطلاحی که برای آن به کار میبرند هم Overthinking است. اما نشخوار فکری فقط زیاد فکر کردن نیست. شما اگر زیاد فکر کنید اما درست فکر کنید، مشکلی پیش نمیآید. نشخوار فکری آن است که افکار شما با الگوی اشتباهی پیش بروند و شما به نتایج ناامیدکنندهای برسید. برای مثال شما شروع به فکر کردن میکنید، اشتباهی که در گذشته مرتکب شدهاید را برای چندمین بار یادآوری میکنید و پس از فکر کردن به آن به این نتیجه میرسید که «آدم ضعیفی هستید و کافی نیستید» نتیجهی این فکر، حال بد روحی است که در بسیاری از اوقات به فلج عملکردی منجر میشود؛ یعنی شما آنقدر فکرتان منفی است و حالتان بد میشود که دیگر نمیتوانید به کارهایتان بپردازید.
نشخوار فکری زیاد فکر کردن نیست!
در بخش قبلی گفتیم که اگر شما زیاد فکر میکنید لزوماً به آن معنا نیست که درگیر نشخوار فکری هستید. نشخوار فکری Overthinking نیست، Rumination است. هر فکری که شما را درگیر کند نیز نشخوار فکری نیست. در بخش بعدی چهار نشانه اصلی نشخوار فکری را بررسی میکنیم.
۴ نشانه اصلی نشخوار فکری
چهار نشانه وجود دارد که هر کدام میگویند احتمالا درگیر نشخوار فکری هستید :
1. فلج عملکردی
شما آنقدر فکر میکنید که دیگر نمیتوانید کار دیگری کنید. در واقع شما فقط فکر میکنید. آنقدر فکر میکنید که نه حوصله انجام کار دیگری را دارید و نه وقتش را! کارهایتان درست جلو نمیروند، حتی خوابیدن ساده! موقع خوابیدن فکر میکنید، موقع کار فکر میکنید، موقع آشپزی و حمام و مسواک زدن فکر میکنید.
2. حال روحی نامساعد
اغلب افکارتان الگوی منفی دارند، از جایی شروع میشوند و به نتایج نامساعدی ختم میشوند. در پایان فکر کردن، شما به این نتیجه میرسید که کم هستید، دیگران دوستتان ندارند، ضعیف هستید و از دیگران عقبید و … .
3. تحلیل منفی آینده
زمانی که به صورت ناامیدانه آینده را تحلیل کنید و راه حلی نیز برای نجات خود نداشته باشید، شما احتمالا درگیر نشخوار فکری هستید.
4. مرور مکرر گذشته
مرور افراطی گذشته که همراه با خودسرزنشی و احساسات منفی زیادی است هم یکی از نشانههای احتمالی نشخوار فکری است.
چطور نشخوار فکری را متوقف کنیم؟
اگر نشانههای بالا را دارید احتمالاً درگیر نشخوار فکری هستید.
برای متوقف کردن نشخوار فکری و رهایی از آن، یک مقاله جامع با عنوان “چطور نشخوار فکری را متوقف کنیم؟” آماده کردهایم که توصیه میکنیم همین الآن آن را مطالعه کنید :