نشخوار فکری یکی از بزرگترین مشکلاتی است که بشر امروزی با آن دست و پنجه نرم میکند. غرق شدن مداوم و بینتیجه در افکاری تکراری که فقط حال روحیمان را منفی کرده و اعصابمان را به هم میریزند، درد کوچکی نیست. در این مقاله میخواهیم در مورد روشهای متوقف کردن نشخوار فکری و رهایی از آن صحبت کنیم. پس با تمام تمرکز تا انتها همراه ما باشید.
زیاد فکر کردن لزوماً نشخوار فکری نیست. نشخوار فکری، بد فکر کردن است. برای آنکه متوجه شوید که آیا درگیر نشخوار فکری هستید یا نه، باید ببینید نشانههایش را دارید یا خیر.
در مقالهی «نشخوار فکری چیست؟» به طور مفصل به تعریف نشخوار فکری و بررسی نشانههای آن پرداختیم. توصیه میکنیم ابتدا این مقاله را مطالعه کنید.
حالت اول مربوط به زمانی است که شما با اصلاح یک سری افکار و الگوهای فکری، ذهنتان را از دام این مشکل رها میکنید. حالت دوم اما در مورد تکنیکهای مقابله آنی با نشخوار فکری است. در ادامه در مورد هر دو این حالتها صحبت میکنیم.
1. رهایی
اصلیترین وظیفه ذهن و مغز، حفظ بقاست. مغز برای انجام این وظیفه هر کاری میکند. اگر قبلاً شریک عاطفیتان شما را ترک کرده و رفته، مغز براساس تمایل به اجتماعی بودن با هدف حفظ بقا، این موضوع را به عنوان یک تهدید شناسایی میکند. حال در هر زمانی سعی میکند این موضوع را به شما یادآوری کند که در موردش فکر کنید و راهحلی بیابید تا مبادا بقایتان تهدید شود.
شما نگران آیندهاید و مغز این نگرانی را به عنوان یک تهدید برای بقای شما قلمداد میکند. لذا کاری میکند شما بیشتر به این موضوع فکر کنید تا راهحلی بیابید و از این تهدید گذر کنید.
شما اشتباهی در گذشته مرتکب شدهاید که باعث یک ضرر مالی شده است. از آنجایی که فقر هم تهدیدی برای بقای شماست، مغز با بزرگنمایی سعی میکند مدام اشتباهتان را به شما یادآوری کنید تا دیگر مرتکب اشتباهات مشابهی نشوید.
میبینید؟! ذهن در تله گیر افتاده و ماهیت نشخوار فکری این است که ذهنتان نمیداند رفتن شریک عاطفیتان، ارتکاب یک اشتباه در گذشته و یا نگرانی آینده خطری برای شما محسوب نمیشود.
وظیفه شما این است که به ذهن بفهمانید این یک تله است و به آن بیاموزید که با الگوهای درستی فکر کند.
در حالت اول درمان نشخوار فکری یعنی رهایی، شما با اصلاح الگوهای فکری یعنی حذف الگوهای اشتباه و ایجاد الگوهای درست تفکر و همچنین با تسلط روی یک سری از مهارتها، میتوانید تا حد خیلی زیادی از تله نشخوار فکری رهایی یابید. این حالت هم به عنوان پیشگیری مطرح میشود و هم به عنوان درمان کامل؛ چرا که نشخوار فکری را تقریباً ریشهکن میکند.
چطور باید از دام نشخوار فکری رها شویم؟
برای رهایی از دام نشخوار فکری، باید 4 گام طی شود. این 4 گام را در تصویر زیر ببینید تا در موردشان صحبت کنیم :
گام اول رهایی : حذف الگوهای منفی تفکر
آن چیزی که مسیر افکار ما را تعیین میکند، الگوی فکری است. وقتی این الگو اشتباه باشد، مسیر فکری بد پیش میرود و در انتهای تفکر، ذهن به نتایج ناامیدکنندهای میرسد که هم روح و روان را به هم میریزید، هم به خاطر ناامیدی عملگرایی را مختل میکند و هم مسیر تفکر مثبت را میبندد. در گام اول این الگوهای فکری اشتباه باید شناسایی و حذف شوند.
این کار نسبتاً زمانبری است و به آموزش و تمرین و تکرار نیاز دارد. الگوها باید شناسایی شوند و تک به تک مورد بررسی قرار گیرند.
گام دوم رهایی : ایجاد الگوهای مثبت تفکر
پس از آن که توانستیم الگوهای منفی را شناسایی و حذف کنیم، حالا زمان ایجاد الگوهای درست تفکر است. مسیر افکار باید درست پیش برود. نه لزوماً مثبت، بلکه درست!
در الگوی درست تفکر شما ممکن است به این نتیجه برسید که شکست خوردهاید، اما چون الگوی تفکر درست بودهاست، پس از رسیدن به این نتیجه ناامید نمیشوید. شکستتان را میپذیرید و برای پیروزی برنامهریزی میکنید.
الگوهای درست فکری باید ایجاد شوند تا بتوانید بر ناملایمات غلبه کنید و در این جهان پرهیاهو و پرآشوب که ذهن مدام درگیر اتفاقات تلخ است، چارهای برای نجات زندگیتان بیابید.
گام سوم رهایی : عملگرایی و حل مسئله
وظیفه مغز حفظ بقاست و میخواهد با تحلیل فراوان هر اتفاقی، راه حلی بیابد تا شما را از تهدیدها دور و بقایتان را تضمین کند. اما در جهان امروزی هر اتفاقی راه حل قطعی ندارد. مثلاً اگر شما رابطه عاطفیتان شکست خورده باشد، ذهن تلاش میکند با تفکر فراوان به این شکست، درسهایی به شما بدهد تا دیگر این اتفاق تکرار نشود. ذهن دنبال حل یک مسئله است اما کدام مسئله؟! وقتی سراسر یک اتفاق برای شما هم ابهام است، وقتی تا دیروز همه چیز خوب بود و امروز کار به اینجا رسید، دقیقاً کدام مسئله باید حل شود؟
ذهن سعی میکند راه حلی بیابد اما راه حلی وجود ندارد، چون با مسئلهی پرابهامی روبرو هستیم. در این گام باید بتوانیم مشکلات را به مسائل قابل حل تبدیل کنیم و سپس برای آنها راه حلی بیابیم. مهارت حل مسئله اینجا به کار میآید. عملگرایی نیز در این مرحله به شکل عجیبی ما را نجات میدهد.
گام چهارم رهایی : تخلیه و پاکسازی ذهن
در گام آخر رهایی باید ذهن را از اطلاعات اضافی پاکسازی کنیم. در واقع در انتهای مسیر رهایی، به یک خانهتکانی احتیاج داریم تا با ذهن خالی و مرتبشده، مسیر جدیدی را شروع کنیم. حالا جا برای ایدههای نو و راهحلهای قابل اجرا باز شده و همه چیز برای رشد محیاست.
چطور روی این 4 گام رهایی مسلط شویم؟
بحث در مورد این 4 گام تخصصی است. شما باید اصولی یک سری مهارتها را آموزش ببینید، با الگوهای فکری درست و غلط آشنا شوید، در درون خودتان کنکاش کنید و سرانجام به نتیجه برسید.
ما در دوره آموزشی «رهایی» به طور کامل در مورد این 4 گام و یک سری جزئیات دیگر که دانستن آنها برای رهایی از نشخوار فکری ضروری است صحبت کردهایم. شما کافی است آموزشها را به ترتیب دنبال کنید و ببنید چطور بعد از مدتی روی ذهنتان تسلط دارید و از دام نشخوار فکری رها شدهاید.
توصیه میکنم اگه درگیر نشخوار فکری هستید، همین الآن در این دوره شرکت کنید و آموزش را آغاز کنید.
حالت دوم درمان نشخوار فکری، توقف است. در این حالت ما فقط با تکنیکهای آنی متوقف کردن نشخوار فکری روبرو هستیم. در زمان نشخوار فکری، ما معمولاً آگاهیم که در حال تفکر منفی و نشخوار هستیم، اما کاری از دستمان برنمیآید. همزمان با نشخوار فکری، حرص میخوریم که چرا نمیتوانیم تفکر را متوقف کنیم تا به آرامش برسیم، کارهایمان را انجام دهیم یا از حضور در لحظه لذت ببریم. حتی هنگام خواب نیز حرص این را میخوریم که صبح باید زود بیدار شویم و باید زودتر بخوابیم اما نمیتوانیم از شر افکار خلاص شویم.
چطور باید نشخوار فکری را متوقف کرد؟
تکنیکهایی وجود دارد که با کمک آنها میتوان نشخوار فکری را در لحظه متوقف کرد. در مورد برخی از این تکنیکها در محتواهای اینستاگرام صحبت کردم و برخی از مهمترین تکنیکها را آموزش دادم.
با استفاده از این تکنیکها، شما در زمانی که نشخوار فکری میکنید میتوانید تفکر را متوقف کرده و ذهنتان را نجات دهید. لازم هم نیست به چندین تکنیک مختلف مسلط باشید، کافی است چند تکنیک مؤثر را بیاموزید، از آنها استفاده کنید و ببینید کدامشان در شما بیشتر کارایی دارد.
ما در کارگاه آموزشی «آرامسازی ذهن» روی تکنیکهای مؤثر برای مقابله آنی و لحظهای با نشخوار فکری کار کردهایم. این کارگاه برخلاف دوره رهایی، فقط در مورد تکنیکهای مقابله با نشخوار فکری است و در آن در مورد اصول روانشناسی و صفر تا صد ماجرا صحبت نکردهایم.
توصیه میکنم اگر قصد آموزش این تکنیکها را دارید، همین الآن در این کارگاه شرکت کنید.